Makamlar ve seyir

Kürdilihicazkâr: Yüz Elli Yıllık Genç Makam

3 Eylül 2026 2 dk okuma

Kürdilihicazkâr, klasik repertuvarın en çok icra edilen makamlarındandır. Buna rağmen geçmişi diğerleri kadar eski değildir.

Makam, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında düzenlenmiş ve kısa sürede yaygınlaşmıştır.

Bu geç doğum, makamın karakterini de belirler. Cümleler daha yalın, formlar daha kısa, dinleyiciyle kurulan bağ daha doğrudandır.

Kanunda kürdilihicazkâr rahat çalınır. Mandal düzeni sabit kalır, uzun geçişler gerekmez.

Bu rahatlık bir tuzağı da beraberinde getirir. Kolay çalındığı için hızlı çalınır ve makamın ağırbaşlı yapısı kaybolur.

Özellikle şarkı formundaki eserlerde tempo, sözün ölçüsüne bağlıdır; enstrümantal icra bu ölçüyü korumak zorundadır.

Makamın taksim geleneği de ayrı bir konudur. Kürdilihicazkâr taksimleri, geç dönem icracılarının üslup farklarını en açık gösteren örneklerdir.

Makam yalnızca eser üzerinden değil, taksim dinlemesiyle birlikte çalışılır. Makamın yaygınlaşmasında şarkı formunun payı büyüktür; söz ve ezgi ilişkisi bu formda öne çıkar. Enstrümantal icrada sözün ölçüsü duyulmadığı için tempo kaymaya açıktır. Kursiyer, çaldığı eserin sözlü kaydını da dinler ve tempoyu oradan alır.

Sık Sorulan Sorular

Kürdilihicazkâr ne zaman ortaya çıktı?

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında düzenlenmiş, hızla yaygınlaşmıştır.

Başlangıçta çalınabilir mi?

Bu eser çalınabilir; mandal düzeni sabittir, ancak tempo disiplini gerektirir.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | makam ve seyir çalışmalarımız