Çalgı tarihinde tarihlendirme çoğu zaman güçtür. Kanun ve mandal konusunda ise elimizde açık bir kayıt vardır.
Rauf Yekta, 1913 tarihli çalışmasında kanun çalanların önceden perdeyi yükseltmek için elle baskı uygulamaktan başka çaresi olmadığını yazar.
Aynı satırda, bundan otuz yıl kadar önce her telin altına iki üç madenî parça konulmasının düşünüldüğünü belirtir.
Bu cümle iki şeyi birden söyler. Birincisi, mandal fikri on dokuzuncu yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkmıştır.
İkincisi, 1913'te sistem hâlâ yenidir; yaygınlaşması sürmektedir.
Mahmut Ragıp Gazimihal de yarım perdeler için mandal düzeninin yüzyılın başında İstanbul'da uygulandığını aktarır.
İki kaynak birlikte okunduğunda ortaya şu tablo çıkar: fikir 1880'lerde, uygulama 1900'lerin başında, yaygınlaşma 1910'larda.
Bu kısa zaman aralığı, bugün doğal saydığımız bir çalgı özelliğinin aslında ne kadar yeni olduğunu gösterir.
Bu tarihlendirme kursiyer için soyut bir bilgi değildir; elindeki çalgının en belirleyici parçasının yüz yıllık bir çözüm olduğunu gösterir.
Aynı zamanda şunu da anlatır: gelenek sabit değildir, teknik sorunlar karşısında kendini yeniden kurar.
Derslerimizde kaynaklara dayanan bu tarihlendirme, mandal çalışmasının başında kısaca aktarılır.