Türk müziğinde tam ses, eşit olmayan küçük parçalara bölünerek tarif edilir. Bu parçalara koma denir.
Yaylı ve nefesli çalgılarda bu aralıklar icracının kulağıyla bulunur.
Kanunda ise durum farklıdır. Aralıklar mandal kademeleriyle önceden sabitlenir.
Bu sabitlik iki sonuç doğurur. Birincisi, kanun topluluğa ölçü verir.
İkincisi, kanuncunun kulağı bu ölçüye alışır; doğru perde bir tahmin değil, bir referans hâline gelir.
Ancak sabitlik bir risk de taşır. Genel akort kaydığında bütün kademeler birlikte kayar ve icracı farkı geç duyar.
Bu nedenle koma çalışması iki yönlüdür: mandal kademelerini tanımak ve genel akordu düzenli denetlemek.
İkisi birlikte yürütüldüğünde kanun, kursiyerin kulak eğitiminde en somut ölçü aracına dönüşür.
Akort denetimi haftada bir kez, sabit bir referansla yapılır ve sonuç not edilir.
Sürekli aynı yönde kayan tel grupları belirlenir; bu gruplar tel değişimi için önceliklidir.
Denetim düzenli yapıldığında kulak, kaymayı fark etmeden önce kayıt fark eder.
Derslerimizde koma çalışması mandal tanıma ve akort denetimi olarak iki başlıkta yürütülür.